Сопылық ислам мәдениетінің феномені: генезис, рухани негіздері және тарихи дамуы

Аңдатпа

Бұл мақалада Орталық Азия мен Қазақстандағы сопылықтың шығу тегі мен идеологиялық негіздері, сондай-ақ оның әлеуметтік-мәдени рөлі қарастырылады. Мақалада мәзһабтардың тарихы, сопылықтың аймақтағы исламның таралуына әсері және сопылықтың ислам мәдени құбылысы ретінде пайда болуы мен таралуы зерттеледі. Авторлар орыс және шетелдік әдебиетте кең таралған сопылық тұжырымдамаларын талдайды. Авторлардың пікірінше, сопылық – Мұхаммед пайғамбардың мінез-құлық нормалары мен мистикалық дәстүрлерінің қайта жаңғыруы. Сопылық дүниетанымының негізгі элементтері зерттеледі: Аллаһқа деген махаббат, мистикалық білім, рухани даму, иқра тәжірибесі және хал, мақам фана санаттары. Шейх пен мүрид арасындағы қарым-қатынас, сондай-ақ қоғамның моральдық және діни құндылықтарын қалыптастырудағы сопылық тәлімгерлердің рөлі қарастырылады. Сондай-ақ мақалада сопылықтың қоғамдық санаға әсері, оның аймақтық дәстүрлермен өзара әрекеттесуі және көпшілік арасындағы сопылар бейнесінің өзгеруі қарастырылады. Авторлар сопылық қоғамның рухани нығаюында маңызды факторға айналды және махаббат, қызмет ету, моральдық тазару және ішкі жетілу идеялары арқылы ислам құндылықтарының таралуына ықпал етті деген қорытындыға келеді.