Қазақстандағы казактартардың бірегейлігіндегі діннің рөлі: тарихы мен нарративтері

Аңдатпа

Қазақстан Республикасының конфессиялық құрамы айрықша алуандылығымен ерекшеленеді. Бұған тарихи факторлар ықпал етті. Қазіргі Қазақстан аумағында казактардың пайда болуы туралы алғашқы ескертулер XVI ғасырдың екінші жартысына жатады. Оларға шекаралық әскери топтар, еркін казактар, қашқындар және кәсіпшілер кірді. Казактардың ұйымдасқан көші-қоны XVII және XVIII ғасырларда басталды. Кейігі кезеңде Орал, Орынбор, Жетісу және Сібір казак әскерлері құрылды. Бекіністер мен бекеттері салынды. Казактар әскери шекара күші және жергілікті тұрғындарды бақылау құралы ретінде пайдаланылды. Осы процестері қазақ халқының ғасырлар бойы қалыптасқан өмір салтына әсер етті. Біздің елімізде казак ұйымдарының түрлі құрылымдары қызмет атқарады. Казактардың этноәлеуметтік тобы қоғамдық өмірдің белсенді акторларының бірі болып табылады. Қазақстандағы казак ұйымдары алуан түрлілігімен сипатталады. Олардың этнографиялық шығу тегі біркелкі емес. Ғылыми ортада олардың бірегейлігін айқындауға қатысты әртүрлі тәсілдер қалыптасқан.  Зерттеу нәтижелерге сәйкес, қазіргі казак қауымдастықтардың ішінде тұтастық қалыптаспаған, дегенмен оларды интеграциялауға бағытталған талпыныстар байқалады. Казак бірлестіктерінің бір бөлігі Қазақстан халқы Ассамблеясы құрамында белсенді қызмет атқарса, ал басқалары Ассамблеядан тыс әрекет етеді. Сонымен қатар, діни бірегейлік казак ұлттық кодының негізгі факторларының бірі болып табылады. Осыған байланысты, бұл мақаланың мақсаты – Қазақстан казак ұйымдарын, олардың бірегейлігін және қазіргі кезеңнің нарративтерін зерттеу.