PDF (ағылшын тілі)

Кілт сөздер

Ислам және ЖИ
діни құндылықтар
технологиялық инфрақұрылым
мақасид әш-шариғат

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Ислам дискурсындағы жасанды интеллект: нормативтік және құндылық негіздері. (2026). QUT JOURNAL OF RELIGION, PHILOSOPHY AND CULTURE, 1(1), 52–65. https://doi.org/10.65608/qut.2026.1.05

Аңдатпа

Бұл зерттеу SWOT (күшті, әлсіз, мүмкіндіктер және қауіптер) аналитикалық негізін қолдана отырып, ислам қоғамдарында жасанды интеллекттің (ЖИ) интеграциясын зерттейді. Зерттеуде теориялық көзқарастар мен пайдаланушы тәжірибесін бағалау үшін әдебиетке шолу мен кейс-стади сауалнамасын біріктіретін сапалық тәсіл қолданылады. Тақырыптық кодтауды қолдана отырып, дін, этика, білім беру және қаржы саласындағы негізгі тақырыптарды анықтау үшін Google Scholar-дан «Жасанды интеллект және ислам» іздеу терминін пайдаланып ғылыми дереккөздер жиналды. Сонымен қатар, 18-45 жас аралығындағы 18 белсенді ЖИ пайдаланушысының мақсатты үлгісі ЖИ-ді қолданумен байланысты түсініктерді, артықшылықтарды және қиындықтарды анықтау үшін жеті ашық сұрақтан тұратын анонимді сауалнамаға қатысты. Нәтижелер ЖИ-дің ислам білімін, қаржы жүйелерін және діни білімге қол жеткізуді жақсарту, әсіресе тиімділікті арттыру, дербестендіру және қамту аясын кеңейту арқылы айтарлықтай әлеуетке ие екенін көрсетеді. Дегенмен, жалған ақпарат, этикалық емес пайдалану, пайдаланушылардың сенімсіздігі және технологияға тәуелділік туралы алаңдаушылық айтарлықтай қиындықтар туғызады. SWOT және TOWS талдаулары көрсеткендей, ислам қоғамдарына жасанды интеллекттің тиімді интеграциялануы үшін Мақасид әл-Шариғат қағидаттарына негізделген этикалық үйлесімділік, ғалымдар мен әзірлеушілер арасындағы ынтымақтастық және цифрлық сауаттылықты жақсарту қажет. Зерттеу жасанды интеллектке қауіп төндіруден гөрі ислам этикалық құндылықтарын басшылыққа алатын қолдаушы құрал ретінде қарау керек деген қорытындыға келді, бұл тұрақты енгізу үшін бейімделудің, басқарудың және жауапты инновациялардың маңыздылығын атап өтті.

PDF (ағылшын тілі)
Creative Commons лицензиясы

Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.

Авторлық құқық (c) 2026 Зухра Баймаханова, Балжан Калемшарив (Автор)