Кілт сөздер
шариғат стандарттары
ислам банктері
банктердің шариғат кеңестері
исламдық банк операцияларының ашықтығы
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Статистика
Жүктеп алулар: 20
Аңдатпа
Қазіргі уақытта бүкіл әлемде 300-ден астам ислам банкі жұмыс істейді. Екінші деңгейлі банктердегі ислам терезелерінің саны үнемі артып келеді. Мұсылман халқы өскен сайын ислам қаржы өнімдеріне деген сұраныс та артады. Академиялық әдебиеттерде ислам банкінің бастауы 1963 жылдан басталады, сол кезде мұндай қаржы қызметінің алғашқы тәжірибесі Египеттің ауылдық жерлерінде апробациядан өткізіліп, кейіннен бүкіл әлемге таралған. Бұл қызмет 60-тан астам елде жұмыс істейтін 700-ден астам ислам қаржы институттарын қамтыды. Мұндай ауқым ислам экономикасының негізгі қағидаттарына сәйкестікке қатысты мәселелердің өзектілігін арттырады. Сондықтан, осы мақаланың мақсаты – араб елдеріндегі ислам банктерінің шариғатқа негізделген ислам экономикасы қағидаттарына сәйкестігін зерттеу. Осы мақсатта авторлар көп сатылы бағалау стандартты әзірлеп, ислам экономикасының қағидаттарына сәйкестік деңгейінің 29%-дан 90%-ға дейін өзгеретінін анықтады. Мұндай көрсеткіштер кейбір банктердің исламдық болмысына қауіп төндіретінін көрсетеді. Авторлар клиенттер үшін операциялардың ашықтығын қамтамасыз ету үшін ислам банктерінің шариғат қағидаттары мен қолданыстағы стандарттарға сәйкестігін жүйелі түрде тексеру қажет деген қорытындыға келеді.
Әдебиеттер тізімі
Abada, I. A. H. M. (2007). Muʾashshirāt al-adāʾ fī al-bunūk al-Islāmiyya [Performance indicators in Islamic banks] [Doctoral dissertation, Yarmouk University]. (in Arabic)
Abedifar, P., Ebrahim, S. M., Molyneux, P., & Tarazi, A. (2015). Islamic banking and finance: Recent empirical literature and directions for future research. Journal of economic surveys, 29(4), 637–670. https://doi.org/10.1111/joes.12113
Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions. (2015). Governance standards for Islamic financial institutions (Nos. 1–7). AAOIFI.
Al-Baali, A. H. M. (2015) Naḥwa muʾashshir Islāmī lil-taʿāmul al-ājil badīlan ʿan muʾashshir al-fāʾidah al-ribawiyyah [Towards an Islamic index for dealing in the financial and money market as an alternative to the usurious interest index]. Kuwait International Law School Journal, 3(12), 19–75. https://doi.org/10.54032/2203-003-012-001 (in Arabic)
Al-Najjar, A. (1980) Al-bunūk al-Islāmiyya wa-atharuhā fī taṭwīr al-iqtiṣād al-waṭanī [Islamic Banks and their Impact on the Development of the Islamic Economy], Al-Muslim al-Muʿāṣir, (24), 157–182. (in Arabic)
Al-Saati, A. R. (2007). Al-tamwīl al-istihlākī fī al-Mamlakah al-ʿArabiyyah al-Suʿūdiyyah: Taqwīm sharʿī [Consumer financing in the Kingdom of Saudi Arabia: A Sharīʿah evaluation]. Journal of King Abdulaziz University: Economics and Administration, 21(1), 3–54. (in Arabic)
Alharthi, M. D. (2016). A comparative study of efficiency and its determinants in Islamic, conventional, and socially responsible banks. Corporate Ownership & Control, 13(4-3), 470–482. https://doi.org/10.22495/cocv13i4c3p6
Asutay, M., & Harningtyas, A. F. (2015). Developing Maqasid al-Shari’ah Index to Evaluate Social Performance of Islamic Banks: A Conceptual and Empirical Attempt. Uluslararası İslam Ekonomisi Ve Finansı Araştırmaları Dergisi, 1(1), 5–64. https://izlik.org/JA76JR72JG
Daly, S., & Frikha, M. (2017). Determinants of bank performance: Comparative study between conventional and Islamic banking in Bahrain. Journal of the Knowledge Economy, 8(2), 471–488. https://doi.org/10.1007/s13132-015-0261-8
El-Beltagy, M. (2014) Measuring the performance of Islamic banks. Institute of Banking – Saudi Arabian Monetary Agency, Riyadh.
El-Masry, A., & Alharthi, M. (2014). Efficiency and its determinants in banks: A comparative study of Islamic, conventional and socially responsible banks. University of Plymouth.
Ernst & Young. (2016). World Islamic banking competitiveness report 2016: New realities, new opportunities. EYGM Limited. https://ceif.iba.edu.pk/pdf/ey-world-islamic-banking-competitiveness-report-2016.pdf
Hadriche, M. (2015). Banks performance determinants: Comparative analysis between conventional and Islamic banks from GCC countries. International Journal of Economics and Finance, 7(9), 169–177. http://dx.doi.org/10.5539/ijef.v7n9p169
Hammad, H. A. K. M. (2004). Al-Riqābah al-sharʿiyyah fī al-maṣārif al-Islāmiyyah [Shariah supervision in Islamic banks] [Master’s thesis, University of Jordan]. (in Arabic)
Hsu, C.-C., & Sandford, B. A. (2007). The Delphi technique: Making sense of consensus. Practical Assessment, Research & Evaluation, 12(10), 1–8. https://doi.org/10.7275/pdz9-th90
Iandiev, M. (2026). Islamic Political Economy as the Missing Link of the Islamic Financial System. QUT JOURNAL OF RELIGION, PHILOSOPHY AND CULTURE, 1(2), 85–98. https://doi.org/10.65608/qut.2026.2.07
Islamic Corporation for the Development of the Private Sector, & London Stock Exchange Group. (2025). ICD–LSEG Islamic Finance Development Report 2025: 50 years of exponential growth. https://www.lseg.com/content/dam/data-analytics/en_us/documents/reports/lseg-islamic-finance-development-indicator-2025.pdf
Laldin, M. A. (2008). Fundamentals and practices in Islamic finance. International Shari’ah Research Academy for Islamic Finance.
Moin, M. S. (2008). Performance of Islamic banking and conventional banking in Pakistan: A comparative study [Master’s thesis, University of Skövde].
Saleh, A. S., & Zeitun, R. (2006). Islamic banking performance in the Middle East: A case study of Jordan (Faculty of Commerce-Economics Working Papers No. 157). University of Wollongong.
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
Авторлық құқық (c) 2026 Осама Бадр, Ахмед Эльмасри, Халед Сайед Ахмед